Κατανόηση της αναιμίας στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Πολλοί ασθενείς με χρόνια νεφρικη ανεπάρκεια-ΧΝΑ (CKD) καταλαβαίνουν την αναιμία τους επειδή αισθάνονται αδύνατοι και κουρασμένοι, ή ενημερώνονται από το γιατρό τους. Έτσι, σε αυτό το άρθρο θα απαντήσουμε σε μερικές σημαντικές ερωτήσεις για να βοηθήσουμε τους ασθενείς να αξιολογήσουν εάν  είναι αναιμικοί.

Τι είναι αναιμία;

Η αναιμία ορίζεται ως μια χαμηλή αρίθμηση ερυθρών αιμοσφαιρίων. Δεδομένου ότι τα ερυθρά κύτταρα του αίματος περιέχουν ένα μόριο γνωστό ως αιμοσφαιρίνη, μετράμε απλά τη συγκέντρωσή της. Εάν το ποσό αιμοσφαιρίνης είναι λιγότερο από 12 γραμμάρια, ο ασθενής λέγεται ότι είναι αναιμικός. Εάν η τιμή είναι λιγότερο από 11 γραμμάρια, χρειάζεται διερεύνηση γενικά

Αλλά τι σημαίνει αυτό  πραγματικά; Τα κύτταρα του σώματος είναι όπως οι μικροσκοπικές μηχανές βενζίνης. Πρέπει να καψουν τα καύσιμα(θρεπτικες ουσίες) παρουσία του οξυγόνου για να παράγουν την ενεργειακή έκρηξη που απαιτείται για να εκτελέσουν τις σύνθετες διαδικασίες τους. Το σημαντικό είναι, πώς το οξυγόνο φτάνει σε κάθε μεμονωμένο κύτταρο και που είναι γνωστό ως επίδραση Bohr,

Στους πνεύμονές μας, αναπνέουμε ένα ποσοστό του οξυγόνου του αέρα. Εκείνο το οξυγόνο προσελκύεται από το σίδηρο στο μόριο της  αιμοσφαιρίνης

 Η συγγένεια της αιμοσφαιρίνης με το  οξυγόνο ελαττώνεται στο επίπεδο του κυττάρου επειδή το, περιβάλλον είναι πιο όξινο. Τα μόρια αιμοσφαιρίνης σχετίζονται και με  το διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο είναι η "εξάτμιση" από τις μικρές μηχανές μας. Ευτυχώς, το χημικό περιβάλλον είναι ακριβώς σωστό, έτσι το μόριο αιμοσφαιρίνης μέσα σε κάθε ερυθρό αιμοσφαίριο συλλέγει αυτό το διοξείδιο του άνθρακα και το απάγει στους πνεύμονες όπου εκπνέεται.

Όλες οι διαδικασίες πρέπει να είναι ορθές για να γίνει  το ταξίδι του οξυγόνου στο κύτταρο και να επιστρέψει το διοξείδιο. Κατά συνέπεια, οι πνεύμονες πρέπει να λειτουργήσουν κατάλληλα, τα αγγεία να διαθέτουν τη κατάλληλη ροή και να υπάρχουν επαρκείς ποσότητες  σιδήρου και αιμοσφαιρίνης.

Ο νεφρός που είναι ένα όργανο που είναι γνωστό για την παραγωγή των ούρων , διαδραματίζει επίσης έναν ρόλο στη ρύθμιση του ποσού των ερυθροκυττάρων  στο σώμα. Στη φύση, το ποσό οξυγόνου στο αίμα καθορίζει ,πόσο γρήγορα τα ερυθροκύτταρα παράγονται. Η χαμηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο στα κύτταρα των νεφρών υποκινεί του πυρήνες  για να συνθέσουν  την ορμόνη  ερυθροποιητίνη, απαραίτητη να επιδράσει στο μυελό των οστών ώστε να μπορεί να παράγει, ερυθρά αιμοσφαίρια.. Χωρίς ερυθροποιητίνη, η παραγωγή των ερυθροκυττάρων είναι μειωμένη.

Τι προκαλεί την αναιμία στους ασθενείς με ΧΝΑ;

Δεδομένου ότι ο νεφρός γίνεται σταδιακά ασθενης,μειωνεται και η παραγωγή ερυθροπιητίνης.

Η αναιμία αρχίζει στο τρίτο στάδιο ΧΝΑ όταν η σπειραματική διήθηση(GFR) είναι λιγότερη από 60 ml/min, πολύ πριν η αιμοδιύλιση να είναι απαραίτητη.. Καθώς η ανεπάρκεια των νεφρών προχωρεί, η αναιμία επιδεινώνεται.

Ποια είναι τα συμπτώματα & τα σημεία;

Η αρχή της αναιμίας στη ΧΝΑ είναι βαθμιαία και οι ασθενείς δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν ότι έχουν πρόβλημα. Μπορούν να αποδώσουν την κούραση και την αδυναμία στην πίεση ή ότι δεν κοιμούνται αρκετά. Οι ασθενείς που είναι αναιμικοί έχουν λιγότερη ενεργητικότητα και δεν μπορούν να συγκεντρωθούν. Εάν η αναιμία είναι μεγάλη, μπορεί να συνυπάρχει ίλιγγος.

Οι μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης στην αναιμία μπορούν να είναι χαμηλές λόγω χαλάρωσης των αγγείων. Τα μέλη της οικογένειας μπορούν να παρατηρήσουν ότι ο ασθενής φαίνεται χλωμός. Ειδικότερα, ο επιπεφυκώς (λεπτή, υγρή μεμβράνη που ντύνει την εσωτερική επιφάνεια του βλεφάρου και την εξωτερική επιφάνεια του ματιού) μπορεί να φανεί ωχρός.

Στους ασθενείς που έχουν και  καρδιακή ανεπάρκεια, μπορεί να εμφανιστεί ταχύπνοια και  υπερφόρτωση . Εάν η καρδιά δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του σώματος σε οξυγόνο που δεν μεταφέρεται λόγω της αναιμίας,  μπορεί να αναπτυχθεί ταχυκαρδία η αρρυθμία. Η πρόωρη αρρυθμία μπορεί να συνδεθεί με έναν ξηρό βήχα, η δύσπνοια στη προσπάθεια..

Πώς μπορώ να ανιχνεύσω την αναιμία;

Η αναιμία μπορεί να ανιχνευθεί από ένα απλό επίπεδο αιμοσφαιρίνης  – εξέτασης αίματος. Αυτή η εξέταση , όταν συνοδεύεται από  πληροφορίες σχετικές  με τα συμπτώματά, μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση της  αναιμίας, τι είναι, και πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί. Εάν οι ασθενείς ελέγχουν την αιμοσφαιρίνη τους, ένα αποτέλεσμα λιγότερο από 12 γραμμάρια στους άνδρες και τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή λιγότερο από 11 γραμμάρια στις προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεφηβικές γυναίκες, απαιτεί  προσοχή.

Πώς μπορεί η αναιμία να αντιμετωπιστεί;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αιτία της αναιμίας στην νεφρική ανεπάρκεια είναι το αποτέλεσμα της μειωμένης παραγωγής ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ Αλλοι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην αναιμία, όπως τα χαμηλά αποθέματα σιδήρου, οι χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις, ή ακόμα και οι υποκλινικές απώλειες αίματος από τις γαστροεντερικές πληγές (έλκη, όγκοι και γαστρίτιδα), την εμμηνόρροια ή τη δυσλειτουργική μητρική αιμορραγία. Οι εξετάσεις αίματος που εκτελούνται από το γιατρό σας μπορούν να καθορίσουν την αιτία της αναιμίας και ποια πρόσθετη θεραπεία είναι απαραίτητη..

Μόλις γίνει η διάγνωση της αναιμίας σε ΧΝΑ, η θεραπεία περιλαμβάνει εγχύσεις της συνθετικής μορφής της ερυθροπιητίνης. κάθε εβδομάδα, η ανα  δύο εβδομάδες ή μήνα. Υπάρχουν προς το παρόν τρεις μορφές της ΕPΟ, η άλφα epoetin (Εprex®) ,Neorecormon και  darbepoetin (Aranesp®)     και epoetin beta (Mircera)  . Και οι τρεις είναι αποτελεσματικές, αν και η τελευταία εχει μακρύτερη δράση

Πολλές φορές χρειάζεται και ενίσχυση με σίδηρο και  δεδομένου ότι ο σίδηρος μπορεί να είναι μια πηγή κινδύνου θα πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός. Καθώς η ανεπάρκεια προχωρεί, και μέχρι την ώρα της αιμοκάθαρσης , ουσιαστικά όλοι οι ασθενείς λαμβάνουν ενδοφλέβιο σίδηρο.